Je nieuwe VPS instellen: SSH, updates en een firewall
Gepubliceerd op 11 november 2026
Een nieuwe VPS stel je in ongeveer een half uur veilig in. Log in als root, installeer de updates, maak een eigen gebruiker met sudo, log voortaan in met een SSH-sleutel en zet inloggen met een wachtwoord uit. Zet daarna de firewall ufw aan, installeer fail2ban en laat beveiligingsupdates automatisch binnenkomen. De stappen werken op Ubuntu 24.04 LTS en op Debian 12 en 13; waar ze verschillen, staat het erbij. Nagelopen op 11 november 2026.
| Stap | Zo doe je het |
|---|---|
| Inloggen | ssh root@203.0.113.10, met het IP-adres uit de mail |
| Updates | apt update en apt upgrade |
| Eigen gebruiker | adduser sam en usermod -aG sudo sam |
| SSH-sleutel | ssh-keygen -t ed25519 op je eigen computer |
| Geen wachtwoordlogin | PasswordAuthentication no en PermitRootLogin no |
| Firewall | ufw allow 22/tcp en dan ufw enable |
| Inlogpogingen blokkeren | apt install fail2ban |
| Automatische updates | unattended-upgrades, op Ubuntu al aan |
Nog geen VPS? Bij CakeHosting staat hij binnen een paar minuten klaar, vanaf € 4,20 per maand, inclusief btw.
Voor je begint
- Je inloggegevens. Na je bestelling krijg je per mail het IP-adres, de gebruikersnaam en het wachtwoord van je VPS. In de voorbeelden gebruiken we
203.0.113.10als IP-adres ensamals nieuwe gebruiker. Vul je eigen gegevens in. - Een terminal. Op macOS en Linux open je Terminal. Op Windows 10 en 11 werkt
sshin PowerShell of Windows Terminal. Staat het er niet op, voeg dan OpenSSH-client toe bij Optionele onderdelen in de instellingen. - Een vangnet. Sluit je jezelf buiten, dan kom je via de console toch weer binnen. Die vind je in Mijn CakeHosting: open de pagina van je VPS en klik op VPS-panel openen.
Stap 1: inloggen als root
Open je terminal en log in met het IP-adres uit de mail:
ssh root@203.0.113.10
De eerste keer vraagt SSH of je de server vertrouwt. Typ yes en daarna het wachtwoord uit de mail. Je ziet niets terwijl je typt; dat hoort zo. Verander meteen het wachtwoord van root, want het oude stond in een mail:
passwd
Stap 2: updates installeren
apt update
apt upgrade
Bevestig met y. Herstart je VPS na deze eerste ronde updates met reboot, dan draait hij meteen op de nieuwste kernel. Na een minuut log je opnieuw in.
Stap 3: een eigen gebruiker met sudo
Werk niet de hele dag als root: één typfout kan dan alles kapotmaken. Maak een eigen gebruiker en geef die sudo-rechten. Op Debian staat het programma sudo er niet altijd op, dus installeer het daar eerst:
apt install sudo
adduser sam
usermod -aG sudo sam
adduser vraagt een wachtwoord voor sam. Kies een sterk wachtwoord, want je hebt het nodig voor sudo en voor de console. De vragen naar naam en telefoonnummer sla je over met Enter. Test of het werkt:
su - sam
sudo whoami
Zie je root, dan werkt sudo. Typ twee keer exit om uit te loggen.
Stap 4: inloggen met een SSH-sleutel
Een SSH-sleutel is veel veiliger dan een wachtwoord, want niemand kan hem raden. Je maakt de sleutel op je eigen computer, niet op de VPS. Open een terminal op je computer en typ:
ssh-keygen -t ed25519
Druk op Enter om de sleutel op de standaardplek te bewaren en kies een wachtwoordzin. Die beschermt je sleutel als iemand je computer in handen krijgt. Zet daarna het openbare deel van de sleutel op je VPS. Op macOS en Linux gaat dat met één commando:
ssh-copy-id sam@203.0.113.10
Op Windows bestaat ssh-copy-id niet. Toon daar in PowerShell je openbare sleutel:
cat ~/.ssh/id_ed25519.pub
Kopieer de hele regel, die begint met ssh-ed25519. Log met ssh sam@203.0.113.10 in op je VPS en open het bestand voor je sleutels:
mkdir -p ~/.ssh
nano ~/.ssh/authorized_keys
Plak de regel, sla op met Ctrl+O en Enter en sluit af met Ctrl+X. Zet daarna de rechten goed:
chmod 700 ~/.ssh
chmod 600 ~/.ssh/authorized_keys
Test het in een nieuw terminalvenster met ssh sam@203.0.113.10. Vraagt SSH om de wachtwoordzin van je sleutel, of logt het meteen in, en vraagt het niet om het wachtwoord van sam? Dan werkt het.
Stap 5: inloggen met een wachtwoord uitzetten
Werkt je sleutel, zet dan inloggen met een wachtwoord uit, en inloggen als root ook. Laat je huidige terminal open tot je zeker weet dat alles werkt. Maak als sam een eigen instellingenbestand voor SSH:
sudo nano /etc/ssh/sshd_config.d/00-beveiliging.conf
Zet daarin deze drie regels:
PasswordAuthentication no
KbdInteractiveAuthentication no
PermitRootLogin no
Waarom een apart bestand met 00 vooraan? Ubuntu en Debian lezen de bestanden in sshd_config.d vóór het hoofdbestand, op alfabetische volgorde. SSH gebruikt per instelling de eerste waarde die het tegenkomt. Staat er al een bestand dat wachtwoorden toestaat, dan gaat jouw bestand daar nu voor. Controleer de instellingen en herstart SSH:
sudo sshd -t
sudo systemctl restart ssh
Geeft sshd -t geen uitvoer, dan klopt alles. Met sudo sshd -T | grep -i -E "passwordauthentication|permitrootlogin" zie je welke waarden SSH echt gebruikt: allebei moeten op no staan.
Open nu een nieuw terminalvenster en log in als sam. Lukt dat, dan kun je het oude venster sluiten. Lukt het niet, zet de instelling dan terug in het venster dat nog openstaat. Als root inloggen via SSH kan vanaf nu niet meer; met sudo heb je dezelfde rechten.
Stap 6: de firewall ufw aanzetten
Een firewall laat alleen verkeer door dat je zelf toestaat. Op Ubuntu is ufw de standaard, op Debian installeer je hem eerst. Sta altijd eerst SSH toe, anders sluit je jezelf buiten:
sudo apt install ufw
sudo ufw default deny incoming
sudo ufw default allow outgoing
sudo ufw allow 22/tcp
sudo ufw enable
Bevestig met y. Met sudo ufw status verbose zie je wat er openstaat. Draai je later een website, zet dan ook poort 80 en 443 open met sudo ufw allow 80/tcp en sudo ufw allow 443/tcp.
Gebruik je Docker? Poorten die je met Docker publiceert, gaan buiten ufw om. Hoe je daarmee omgaat, lees je in Docker installeren op je VPS.
Stap 7: fail2ban tegen inlogpogingen
Op elke server die op internet staat, proberen bots de hele dag in te loggen. Met alleen SSH-sleutels komen ze er niet in, maar fail2ban blokkeert adressen die het te vaak proberen. Dat houdt je logboeken rustig.
sudo apt install fail2ban
Op Ubuntu 24.04 en Debian 13 bewaakt fail2ban SSH meteen. Op Debian 12 stel je nog één ding in. Debian 12 installeert rsyslog niet meer standaard en bewaart de logboeken in het systemd-journal, dus het logbestand dat fail2ban zoekt, bestaat daar niet. Maak het bestand /etc/fail2ban/jail.local met sudo nano en zet erin:
[sshd]
backend = systemd
Herstart fail2ban en kijk of het werkt:
sudo systemctl restart fail2ban
sudo fail2ban-client status sshd
Zie je een overzicht met Currently banned, dan draait de bewaking. Krijg je op een ander systeem een foutmelding over een ontbrekend logbestand, dan helpt dezelfde regel in jail.local.
Stap 8: beveiligingsupdates automatisch installeren
Op Ubuntu staat dit al aan: het pakket unattended-upgrades installeert elke dag de beveiligingsupdates. Op Debian zet je het zelf aan:
sudo apt install unattended-upgrades
sudo dpkg-reconfigure unattended-upgrades
Kies Yes (of Ja) als het programma vraagt of het stabiele updates automatisch mag downloaden en installeren. Standaard gaat het alleen om beveiligingsupdates, en je VPS herstart er niet vanzelf voor. Herstart hem daarom af en toe zelf, op een rustig moment, met sudo reboot.
Zelf aan de slag met een VPS? Bij CakeHosting kies je bij het bestellen onder meer Ubuntu 24.04 LTS of Debian 12 of 13, en je VPS staat binnen een paar minuten online. Vanaf € 4,20 per maand, inclusief btw. Bekijk de VPS-pakketten.
En daarna?
- Kijk wat er openstaat.
sudo ss -tlnptoont welke programma's op een poort luisteren. - Zet de tijdzone goed met
sudo timedatectl set-timezone Europe/Amsterdam, dan kloppen de tijden in je logboeken. - Maak back-ups van wat belangrijk is, ook op een plek buiten je VPS.
- Bouw verder: installeer Docker of host een website met Nginx en gratis SSL.
Wat gaat er vaak mis?
- Permission denied (publickey). SSH vindt je sleutel niet, of de rechten op
~/.sshkloppen niet. Kijk of je als de juiste gebruiker inlogt en ofauthorized_keysde hele regel bevat. - Je komt er niet meer in na ufw enable. Je had poort 22 niet eerst toegestaan. Log in via de console in het VPS-panel en typ
sudo ufw allow 22/tcp. - SSH vraagt nog steeds om een wachtwoord. Een ander bestand gaat voor, of SSH is niet herstart. Kijk met
sudo sshd -Twelke waarde SSH echt gebruikt. - fail2ban start niet op Debian 12. Het logbestand ontbreekt. Zet
backend = systemdinjail.local, zoals hierboven. - Helemaal vastgelopen? Met opnieuw installeren in het VPS-panel begin je met een schone VPS. Alles wat erop stond, ben je dan wel kwijt.